کردستان و ضرورت اجماع نخبگانی؛ بازخوانی یک نیاز فراموش‌شده در مسیر توسعه

یادداشت مدیر مسئول
استان کردستان در سال‌های اخیر به نقطه‌ای رسیده است که مسیر توسعه آن بیش از هر زمان دیگر به نوعی همگرایی و توافق میان نخبگان سیاسی وابسته شده است. اهمیت این موضوع تنها یک توصیه مدیریتی نیست، بلکه یک ضرورت ساختاری برای آینده اقتصادی، اجتماعی و حتی ثبات عمومی استان است. آنچه روند توسعه کردستان را کند و گاه متوقف کرده است، نه کمبود منابع، نه ضعف ظرفیت‌های انسانی، بلکه بیش از همه نبود یک فهم مشترک و هماهنگی پایدار در میان نخبگان سیاسی استان بوده است؛ شکافی که امروز بیش از هر مقطع دیگری خود را نشان می‌دهد.

از منظر جامعه‌شناسی سیاسی، این وضعیت را می‌توان با استفاده از چارچوب فکری «گابریل آلموند» توضیح داد؛

اندیشمندی که معتقد بود هر جامعه زمانی رو به توسعه می‌رود که نخبگان آن درباره مسائل بنیادین و قواعد همکاری سیاسی به «اجماع هنجاری» دست یابند. بر اساس این دیدگاه، توسعه نه محصول اقدامات فردی، بلکه نتیجه توافق و هم‌فکری بازیگران اصلی سیاست است ( نظریه ی فرهنگ سیاسی و کارکرد نظام) در کردستان اما این اجماع، سال‌هاست که به‌واسطه رقابت‌های دیرینه، شکاف‌های فکری و گاه سوءتفاهم‌های سیاسی، تحقق نیافته و موجب شده ظرفیت‌های استان در مسیرهای مختلف پراکنده شود.

واقعیت آن است که کردستان امروز در شرایطی قرار دارد که اختلافات نخبگان دیگر تنها یک مسئله سیاسی نیست؛ پیامدهای آن مستقیماً بر حوزه‌های اقتصادی، سرمایه‌گذاری، اشتغال و حتی اعتماد عمومی اثر می‌گذارد. هرگونه چنددستگی در میان نخبگان، به‌سرعت به «پیام عمومی» تبدیل می‌شود؛ پیامی که درک آن برای جامعه ساده است: استان در مسیر واحد حرکت نمی‌کند. همین پیام کافی است تا سرمایه‌گذار مردد شود، جوانان ناامید شوند و طرح‌های توسعه‌ای از مسیر اصلی خارج گردند.

استان مرزی کردستان به دلایل خاص جغرافیایی و اجتماعی، بیش از بسیاری از استان‌های کشور نیازمند مدیریت هماهنگ و اراده جمعی است. فرصت‌های مرزی، ظرفیت‌های بی‌نظیر گردشگری، قابلیت‌های فرهنگی و نیروی انسانی جوان، تنها زمانی به نقطه اثر می‌رسد که یک «چشم‌انداز مشترک» در میان نخبگان شکل گیرد. بدون این چشم‌انداز، هر پروژه‌ای تبدیل به ابزاری برای رقابت سیاسی می‌شود و نتیجه‌ای جز اتلاف زمان و منابع ندارد.

اکنون زمان آن است که نخبگان کردستان، با هر گرایش و دیدگاه، از زاویه‌ای فراتر به مسائل استان نگاه کنند. اختلاف‌نظرها طبیعی و حتی سازنده است، اما اختلافات فرساینده و پایان‌ناپذیر، توسعه را متوقف می‌کند. کردستان برای حرکت رو به جلو، نیازمند گفت‌وگوی مستمر، درک مشترک از اولویت‌ها و اراده‌ای یکپارچه برای حل مسائل بنیادین است. این استان، با ظرفیت‌های انباشته و نیروی انسانی توانمند، می‌تواند الگویی از توسعه پایدار باشد؛ به شرط آنکه نخبگان سیاسی آن، رقابت را در جای خود بگذارند و همکاری را مقدم بشمارند.

امروز بیش از هر زمان دیگر، کردستان به اجماع نخبگانی نیاز دارد. آینده این استان، نه در جدال‌ها، بلکه در هم‌افزایی ساخته می‌شود. پرسش اصلی این نیست که اختلافات چگونه شکل گرفته‌اند؛ پرسش اصلی این است که آیا نخبگان می‌خواهند آینده‌ای متفاوت برای کردستان رقم بزنند یا نه. پاسخ به این پرسش، مسیر توسعه استان را برای سال‌های آینده تعیین خواهد کرد.