کنارهگیری داوطلبانه نخستوزیران ژاپن؛
اخلاق سیاسی در خدمت منافع ملی
در حالیکه در بسیاری از کشورها رهبران سیاسی حتی در شرایط ناکارآمدی و کاهش مشروعیت به صندلی قدرت میچسبند، در ژاپن کنارهگیری داوطلبانه نخستوزیران به یک هنجار پذیرفتهشده تبدیل شده است. این تفاوت رفتاری، محصول سنتهای تاریخی، فرهنگ سیاسی و نهادهای مدنی قدرتمند این کشور است.
یادداشت مدیر مسئول/ئایان - در حالیکه در بسیاری از کشورها رهبران سیاسی حتی در شرایط ناکارآمدی و کاهش مشروعیت به صندلی قدرت میچسبند، در ژاپن کنارهگیری داوطلبانه نخستوزیران به یک هنجار پذیرفتهشده تبدیل شده است. این تفاوت رفتاری، محصول سنتهای تاریخی، فرهنگ سیاسی و نهادهای مدنی قدرتمند این کشور است.
ریشههای تاریخی و فرهنگی این رفتار
از منظر جامعهشناسی تاریخی، باید توجه داشت که فرهنگ ژاپن ریشه در آموزههای کنفوسیوسی و سنتهای سامورایی دارد؛ فرهنگی که بر جمعگرایی، حفظ آبرو و اولویتدادن به خیر عمومی استوار است. در چنین چارچوبی، یک رهبر سیاسی در مواجهه با بحران اعتماد عمومی، استعفا را نشانهای از مسئولیتپذیری میداند، نه عقبنشینی. به بیان دیگر، کنارهگیری یک عمل اخلاقی برای پاسداشت اعتماد جامعه است.
نقش احزاب و بوروکراسی در استمرار قدرت
از نگاه جامعهشناسی سیاسی، ساختار حزبی و بوروکراتیک ژاپن نیز در این روند تأثیر تعیینکننده دارد. حزب حاکم لیبرال-دموکرات و نظام اداری منسجم این کشور تضمین میکنند که حتی با تغییر نخستوزیر، سیاستهای کلان و مسیر توسعه دچار وقفه نشود. بنابراین، رهبران ژاپنی نگران فروپاشی نظم سیاسی یا قطع پروژههای ملی پس از استعفا نیستند.
تجربه تاریخی بحران و بازسازی
نباید فراموش کرد که ژاپن پس از شکست در جنگ جهانی دوم، با بحرانی تمامعیار روبهرو شد و مسیر بازسازی را با هزینههای سنگین آغاز کرد. از دل این تجربه، جامعه ژاپنی به این نتیجه رسید که تنها راه بقا و توسعه، تقویت نهادها و پذیرش اخلاق مسئولیتپذیری است. بنابراین، کنارهگیری رهبران بهجای آنکه یک تهدید باشد، به فرصتی برای بازسازی اعتماد عمومی و تضمین ثبات بدل شد.
درسهایی برای دیگر جوامع
کنارهگیری داوطلبانه در ژاپن بیش از آنکه یک تصمیم فردی باشد، بازتابی از یک فرهنگ سیاسی و اجتماعی است که منافع ملی را بر منافع شخصی یا حزبی مقدم میدارد. این همان درسی است که بسیاری از کشورهای در حال توسعه هنوز با آن فاصله زیادی دارند. توسعهیافتگی تنها به شاخصهای اقتصادی محدود نیست؛ بلکه در گردش سالم قدرت و اخلاق سیاسی نیز خود را نشان میدهد.
پربیننده ترین
آخرین اخبار
- ● ضرورت بازتعریف رابطه رسانه، جامعه و حاکمیت
- ● روایت زنی که پزشکی را به ریشههایش گره زد/ دکتر شاهغیبی؛ در قلب سلامت کردستان
- ● از چرتکهی ناصرالدینشاهی تهِ بازار تا آب هویج ارزان؛ سلامت عمومی قربانی قیمتشکنی؟
- ● از گردنه صلواتآباد تا کافه الحمرا؛ پاتوق، گفتگو و نقش اجتماعی، روایت سنندج از پاتوقهای شهری (بخش اول)
- ● نگاهی به تاريخ تئاتر شهر سنندج (سانان دژ)1
- ● قانون هست، اجرا نیست؛ عدالت شهری در بنبست تصمیمگیری
- ● نگاهی به تاريخ تئاتر شهرسنندج (سانان دژ)
- ● نگاهی به تاريخ تئاتر شهرسنندج (سانان دژ)
- ● برخی روستاهای دیواندره؛ سالها زیر بارِ محرومیت و بیتوجهیِ فراموششدهاند
- ● شهلا عبدی؛ از قلههای ایران تا دوومیدانی، روایت زن ِکوردِ نابینایی که مرزها را شکست
- ● سنندج در گره زمان و مکان؛ از مدیریت نابینا تا شورای خوابآلود
- ● تأخیر در پرداخت مطالبات سلامت؛ تعرفهها بیاثر و هزینه بیماران بیشتر میشود/ بررسی علل عدم اجرای ماده ۳۸ قانون در دستور کار سازمان بازرسی قرار می گیرد
- ● ۱۲۳ در دیواندره؛ تیمی کوچک با بار بزرگِ مداخله در بحرانهای اورژانسی
- ● حلقههای مفقوده توسعه فرهنگی در منطقه اورامانات
- ● حقوق توانیابان در سنندج همچنان نادیده گرفته میشود